De kip of het ei?

Minder dan een kwart van de aanbestedingen van het eerste halfjaar van 2018 hebben een verwijzing naar duurzaamheid. Hoe kunnen we dit versnellen? In deze reeks blogs onderzoeken we belemmeringen en oplossingen. Ons doel? In 2019 leveren alle aanbestedingen een significante bijdrage aan het versnellen van de nieuwe economie!

2005: ‘Duurzaam inkopen’ voor de overheid

De overheid begint in 2005 vanuit het kennisnetwerk duurzame productieketens met het thema ‘Duurzaam inkopen’ voor de overheid. De rapporten van die tijd spreken over een overheidsbudget van 50 tot 60 miljard euro waarmee de overheid impact kan maken op de economie.

2010: ‘De markt was er nog niet klaar voor’

In 2010 heeft Marleen van Onlanders vanuit Yacht en samen met een team van collega’s een reeks interviews gehouden over duurzaam inkopen. Tijdens de interviews hebben we gesproken met verschillende overheidsinkopers en de grootste belemmering van de geïnterviewden destijds was dat de markt er niet klaar voor was.

Toentertijd had de overheid een hele versnipperde vraag. De eisen die bedacht werden konden niet worden beantwoord door de markt. Ondernemers die wij in 2010 spraken, reageerden geïrriteerd over het programma: ‘Hoe weet ik nou wat jullie willen?’.

Als ondernemer kun je namelijk maar één keer je geld uitgeven en je wilt dat dan uiteraard kunnen terugverdienen. Dus als de markt alleen om schonere motoren vraagt of alleen om een elektrisch wagenpark maakt dat nogal een verschil voor de ondernemer die de opdracht aangaat.

Klimaatakkoord Parijs in 2015

In december 2015 is het internationale verdrag, het Klimaatakkoord Parijs 2020-2050, op de klimaattop in Parijs gepresenteerd. Er zijn afspraken gemaakt tussen 195 landen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen en de Nederlandse samenleving staat voor de opgave om invulling te geven aan dit klimaatakkoord. Het overheidsbudget is opgelopen tot ongeveer 73,3 miljard euro en daarmee is de overheid aanjager van deze opgave.

Fast-forward naar 2019

Mede dankzij het klimaatakkoord en de ontwikkelingen van de afgelopen jaren zijn de innovatieve ondernemers er klaar voor. Deze zijn niet meer volgend aan CO2-prestatieladders of SROI (Social Return on Investment)-prestatieladders, ze zijn juist leidend geworden. CO2-reductie hangt sterk samen met transportbewegingen en kostenefficiëntie. En veel bedrijven zien de schaarste op de arbeidsmarkt als risico en spelen met SROI hier slim op in.

Toch duikt ook hier een probleem op: de markt is er nu wel klaar voor, maar er is geen goede vraag naar innovatieve projecten. We zien dat leveranciers nu een eigen innovatieprogramma hebben en dat ze selectief gaan inschrijven op aanbestedingen. Hetzelfde probleem, maar dan aan de andere kant van de samenwerking. Met andere woorden: de kip of het ei?

Van probleem naar oplossing

Het sleutelwoord is ‘samenwerken’. Overheid en ondernemers moeten gaan samenwerken en gezamenlijk werken aan oplossingen. In plaats van de oplossing voor te schrijven, moeten we er naar toewerken om de vraag in de markt te zetten.

Daarnaast smoren de vele randvoorwaarden die in aanbestedingen te vinden zijn, juist innovaties. Als we dit combineren met aanbesteden op basis van de laagste prijs, dan maken we het voor de markt onmogelijk om concurrerend in te schrijven. Het is dus zaak om randvoorwaarden los te laten.

Samen betekenisvol aanbesteden: ik doe het!

Onlanders heeft tijdens de Purpose Day samen met OHPEN een missie geformuleerd: we willen met aanbesteden een bijdrage leveren aan de betekeniseconnomie. Als team hebben we de volgende claim opgesteld: ‘Samen betekenisvol aanbesteden, ik doe het!’

Met deze claim gaan we in 2019 gezamenlijk aan de slag met het verduurzamen van de keten.

Graag nodigen we je uit om op 14 februari 2019 van 12.00 tot 16.00 uur aan te schuiven aan de Purpose tafel op het kantoor van OHPEN in Leek. Om samen aan de slag te gaan met betekenisvol aanbesteden!

Ik wil een stoel reserveren op 14 februari

Blijf op de hoogte

Wil je wel deelnemen maar kun je de 14e niet? Meld je dan aan voor de blogreeks waarin we je op de hoogte houden of check onze eventpagina voor een actueel overzicht van de bijeenkomsten aan onze tafel bij OHPEN in Leek.

 

Ja, ik wil deze blogs ontvangen